به مناسبت ۲۲ مهرماه (چهاردهم اکتبر)، روز جهانی استاندارد قصد داریم در کنار هم کمی با مفهوم استاندارد و مسائل مربوط به آن بیشتر آشنا شویم. با ما همراه باشید

 

امروزه کیفیت  داشتن، یک نیاز زودگذر و تبلیغاتی نیست؛ چرا که موضوع مرگ و زندگی مطرح است و بی توجهی به آن، موجب از دست رفتن مشتریان و کاهش درآمد می شود.

به راستی، ما ایرانی ها چطور باید کیفیت را در حد مطلوب و مناسب نگه داریم؟ چگونه باید کیفیت طلبی را به مردم منتقل کنیم؟ چگونه می توان این کار بزرگ را در سازمان های ایرانی انجام داد؟ استاندارد، یکی از راه هایی است که می تواند کیفیت محصولات را بیمه کند و نیازها و انتظارها را برآورده سازد.

روز جهانی استاندارد

تعریف استاندارد

استاندارد کردن محصولات، از پایه های علم و فن آوری است که در پیشرفت صنعت و اقتصاد نقشی بسزا دارد.

استاندارد عبارت است از: نظمی بر پایه ی نتایج ثابت علوم، فنون و تجربه های بشری که به صورت قواعد، مقررات و نظام هایی به منظور ایجاد هماهنگی و وحدت رویه، افزایش میزان تفاهم، آسان سازی ارتباطات، توسعه صنعت، صرفه جویی در اقتصاد ملی و حفظ سلامت و ایمنی عمومی به کار رود.

اهمیت استاندارد

خیلی ها فکر می کنند که استاندارد فقط برای حفظ منافع مصرف کننده است. البته این نظر درستی است و استاندارد به نیازهای فردی و اقتصادی مصرف کنندگان توجه دارد، ولی استواری نظام صنعت و فن آوری نیز از اهداف استاندارد به شمار می آید.

می توان گفت سود حاصل از رعایت استاندارد، برای تولیدکنندگان بیش از مصرف کنندگان است. با اجرای قوانین و مقررات استاندارد، هزینه های انبارداری و ساخت ابزار و ماشین آلات کاهش می یابد؛ فرآیند تولید منظم می شود؛ آرایش عملکرد کارخانه ها به صورت متعادلی تنظیم می گردد؛ همکاری میان واحدهای گوناگون هر سازمان یا کارخانه برای پیشبرد فرآیند تولید آسان می گردد؛ تفاهم کارکنان در مسائل فنی بیشتر می شود و سرانجام با تولید کالای کیفیت دار و بسته بندی مطلوب، رضایت مصرف کنندگان نیز جلب می شود. به این ترتیب، استاندارد، تبدیل به پایه های محکمی برای پیشبرد و توسعه صنعت و اقتصاد می شود.

معرفی مؤسسه استاندارد ایران

مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، تنها سازمان ایرانی است که بر اساس قانون می تواند استاندارد رسمی فرآورده ها را تعیین و تدوین کند. همچنین اجرای آنها را با کسب موافقت شورای عالی استاندارد، اجباری اعلام کند.

وظایف و هدف های مؤسسه عبارت است از:

تعیین، تدوین و نشر استاندارد ملی،

انجام تحقیقات به منظور بهبود قوانین استاندارد

بالا بردن کیفیت کالاهای داخلی

کمک به بهبود روش های تولید

کنترل کیفی کالاهای صادراتیِ مشمول استانداردهای اجباری و جلوگیری از صدور کالاهای نامرغوب به منظور حفظ بازارهای بین المللی

آزمایش و تطبیق نمونه کالاها با استانداردهای مربوط

اعلام مشخصات و اظهار نظر مقایسه ای و صدور گواهی نامه های لازم

 

این مؤسسه از اعضای سازمان بین المللی استاندارد است. از این رو، در اجرای وظایف خود، هم از آخرین پیشرفت های علمی و فنی و صنعتی جهان بهره می برد و هم به شرایط کلی و نیازمندی های خاص کشور توجه می کند.

روز جهانی استاندارد

استاندارد، مطمئن ترین مسیر توسعه کشور

در جهان صنعتی امروز، همه چیز در حال تحول است. در این عرصه، استانداردهای جدیدی که به «مدیریت کیفیت» موسوم است، فقط به نتیجه محصول نهایی بسنده نمی کند، بلکه خط تولید را از ابتدا تا انتها زیر نظر می گیرد.

این مدیریت برنامه ریز و هدفمند، پویایی را به بخش های سازمانی هدیه می دهد. سرمایه گذاری در راه بهبود کیفیت کالاهای تولیدی برای پاسخ گویی به نیازهای مصرف کنندگان داخلی و راه یابی کالاها به بازارهای جهانی ، مهم ترین اصل در توسعه اقتصادی است.

هر کشور در حال توسعه که افزایش و بهبود  فعالیت های صنعتی را در رأس برنامه های خود قرار داده باشد، می داند که استاندارد کردنِ شاخص های تولید و خدمات و همچنین سنجش و کنترل کیفیت محصولات، از جمله نکات اصلی در برنامه های توسعه است.

رعایت استاندارد

ارتباط انسان ها با هم و زندگی در عصر حاضر، به ویژه با رشد فن آوری، به اندازه ای پیچیده شده است که اگر برای همه موارد، استاندارد معیّنی تعریف نشود و افراد ملزم به اجرای آن نگردند، ضررهایی به بار می آید.

بشر در طول عمر خویش با رعایت قوانین و مقررات، نوعی استاندارد را به وجود آورده و در راه رفاه و آسایش خودش به کار گرفته است. از این رو، هر چه استانداردسازی گسترش بیابد و رعایت استانداردها بیشتر شود، پیشرفت و تعالی جامعه هم افزوده می شود. تعریف استاندارد در همه فعالیت های فردی و اجتماعی و التزام به رعایت آنها در جامعه، نه تنها موجب افزایش هزینه در مقیاس ملی نمی شود، بلکه از بسیاری از هزینه ها جلوگیری می کند.

 رابطه استاندارد و حقوق مصرف کننده

در همه ی اوقات، مردم نیازمند خدمات همدیگر بوده اند. از این رو، نیاز به کالاهای مصرفی و خدمات، نیازی ضروری است که هر گونه اختلال در تولید و توزیع آن، می تواند جامعه را به چالش بکشاند و علاوه بر زیان های مادی، زیان های معنوی را نیز متوجه مصرف کننده کند.

بی گمان، عدالت اجتماعی و حفظ حقوق اولیه شهروندان ایجاب می کند برای جلوگیری از رخداد چنین مشکلاتی، تدابیری اندیشیده شود. نخستین گام، وضع قوانین مناسب است که اولاً نظام تولید، توزیع و مصرف را سامان بخشد. این عمل می تواند از وقوع خسارت های مادی و معنوی به دلیل رعایت نکردن حقوق مصرف کننده، جلوگیری کند.

ثانیا در صورت رخ دادن خسارت، مرجعی وجود داشته باشد که با آسان ترین و سریع ترین روش، بتوان برای جبران خسارتهای وارد شده به مصرف کننده و مجازات متخلف اقدام کرد. در جمهوری اسلامی ایران، مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، این وظیفه مهم را بر عهده دارد.

تأمین امنیت مصرف کنندگان

بعنوان مثالی عینی می توان اشاره کرد که استفاده از لوازم خانگی غیراستاندارد، همه ساله تلفات جانی و خسارت های مالی چشم گیری به بار می آورد و سبب پدید آمدن مشکلاتی می شود. برای مثال، ترمیم پوست چهره ای که بر اثر عواملی مانند اتصال سیم های برق و انفجار وسایل غیراستاندارد خانگی به شدت آسیب دیده است، به صرف زمان طولانی و هزینه های کلان نیاز دارد.

همچنین خسارت های ناشی از توزیع گسترده یک فرآورده غذایی غیربهداشتی در جامعه، فقط با پول جبران نمی شود؛ زیرا آثار زیان بار ناشی از به خطر افتادن سلامت عمومی، بسیار فراتر و مهم تر از خسارت های مادی ناشی از عرضه این کالاست.

حال اگر آثار زیان بار ناشی از استفاده از وسایل و ماشین آلات غیراستاندارد را به کارگاه ها و کارخانه های کوچک و بزرگ صنعتی و تولیدی گسترش دهیم، عمق این فاجعه بیشتر نمایان می شود.

به گفته کارشناسان، در جهان پرشتاب امروز، در قبال متنوع شدن وسایل تولیدی و استفاده گسترده از نیروهای برق، گاز و دیگر مواد انرژی زا، اقداماتی انجام شده که خطرهای ناشی از بهره گیری از این انرژی ها، به حداقل برسد. این تدابیر در تدوین قوانین و مقررات استاندارد ملی و بین المللی، به صورت امری ضروری برای حفظ سلامت مردم جهان درآمده است.

روز جهانی استاندارد

سخن آخر

همان طور که در بالا به عملکرد مثبت سازمان ملی استاندارد و اثرات مفید آن در جامعه اشاره شد با کمی انصاف مشاهده می کنیم که همچنان ضعف های کوچک و بزرگی در این مجموعه دیده می شود.

ابهامات گسترده ای که روند استاندارد گیری محصولات مختلف ایرانی دارد شرایطی نا بسامانی را بوجود آورده است. امروزه بر خلاف اصول اولیه ی این سازمان مشاهده می کنیم که برخی کالاها به رغم کیفیت بالا و قابل رقابت بودن با نمونه های مشابه خارجی به نمی توانند استاندارد دریافت کنند؛ یا در حالت بهتر سختگیری های بیجا و مانع تراشی های اضافه شرایط استاندارد گیری را برای آنها سخت می کند.

در نقطه ی مقابل کالاهای بی کیفیتی را می بینیم که یا انطباق اندکی با استاندارد های جهانی دارند و یا به دلایلی در روند استانداردگیری آنها اغماض بیشتری  می شود.

نمونه ی بارز آن، خودرو های بی کیفیت داخلی می باشند که ضعف کیفی در تولید آنها بار ها جان مردم را به خطر انداخته است.

همچنین چندی پیش فعالیت یکی از برند های تولید آب معدنی به دلیل وجود ماده ای در آن از طرف سازمان غذا و دارو به حالت تعلیق در آمد. و تا آن زمان با نشان استاندارد به فعالیت می پرداختند.

 

به هر حال همان طور که گفته شد، از آنجایی که کالاهای مصرفی مردم ارتباط مستقیمی با سلامتشان دارد، نیاز است تا این ساز مان هرچه بیشتر و دقیق تر بر فعالیت شرکت ها نظارت داشته باشد و در صورت تخلف برخورد های بزدارنده ی شدید انجام دهد.

    ارسال یک پاسخ

    آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.*